Son kullanma tarihi geçmiş bir konu gibi duruyor ama yapılan yorumları ve çekilen fotoğrafları gördükten sonra önceden bu tekniği kısa da olsa deneyip terketmiş biri olarak bir iki söz söyleyeyim dedim.
Öncelikle empati vs gibi kavramları yorumlayan arkadaşlara hiçbir şekilde katılmadığımı belirteyim. Eğer bugüne kadar bu gözle bakılıp fotoğraf çekilseydi ne Bresson ne Doisneau ne Meyerowitz ne de ismini sayamayacağın sayısız (bunlardan biri de Ara Güler) sokak fotoğraf üstadının çekimlerini izleyemezdik. Bununla ilgili konulmuş çeşitli yasalar var ama gerçekten sokak fotoğrafçılığı yapmak isteyip de yasaları takan kaç kişi var? Daha doğrusu yasalar var deyip buna göre fotoğrafı çekmeden izin isteyen, bilgi veren kişi ne kadar başarılı olabilir ki kritik an kaçıp gittikten sonra?!
Gizlilik konusu bir süre sonra rahatlıkla aşılabiliyor. Ha sizi farkettiler ve hatta kabadayı tipler karşınıza dikildiler bu durumda iletişim yeteneğiniz devreye girer. Bugüne kadar onbinlerce fotoğrafı gözüm vizördeyken, bazen de insanların beni farketmiş olmasına rağmen çekmiş biri olarak rahatlıkla hiçbir problem yaşamayacağınızı söyleyebilirim. En fazla gördüğüm tepki sesini yükselterek "çekecek başka birini bulamadın mı?" diye soran biri oldu. Bu kadar basit! Kendinize güvendiğiniz srece hiçbir problem olmayacaktır.
Yukarıdaki bu teknikle çekilmiş fotoğraflara gelince; tek avantajının düşük bakış açısı olduğunu söyleyebilirim. Bu yazdıklarım fotoğraf eleştirisi gibi algılanmasın lütfen ama çekilecek kareyi görmeden çekildiği için hemen hemen hiçbirinde kompozisyon ve estetik, gerçekten kritik an'ı yakalama, çekilen insanlar arasında bir ilişki vs söz konusu değil. Üstelik bir kısmında genelde istenmeyecek öğeler kadraja dahil edilmiş. Aynı fotoğraflar ekran veya vizörden bakarak çekilseydi sonuçlar görsel olarak çok daha etkili olmaz mıydı? Üstelik farkedilmenin de verdiği göz temasının bazen izleyeni fotoğrafın içine kattığını da düşünürseniz... Ayrıca çekilen fotoların bir kısmı arkadan veya yandan, yani çekilen kişilerin zaten farkedemeyeceği şekilde fotoğraflanmış. Böyle bir durumda zaten tekniği kullanmanın çok da anlamı yok diye düşünüyorum.
Tekniği kullanan ve şansa çekilen 3-5 fotoğrafla başarı elde etmiş insanlar da yok değil ama aynı şekilde bu kişilerin bir çoğu da sayısız fotoğraf çekip ancak birkaçının iyi çıktığını itiraf ediyorlar. Piyango çekmek gibi bir durum yani. Ya amorti çıkarsa durumu. Ben de biraz denedikten sonra fotoğraf ve görme ile ilgili tüm disiplinimi kaybettirdiğini farkettiğim için terkettim. Herkesin kendince bir görüşü vardır ama yakın mesafeden geniş açıyla bir cesaret edip vizörden bakarak çekmeyi bir süre deneyip sonrasında deneyin bu yöntemi. Fotoğraflar arasındaki farkı ve anın nasıl kaçtığını görünce zaten terkedersiniz.