Konu: Emek hırsızlığı....ve özür...

bu tip şeyler sanatın her alanında oluyor ne yazık ki... çalışmalarımın büyü kısmı ya kapak yapıldı, ya orada burada tablo yapıldı satıldı. onunla da kalmadı, şiirlerimin büyük kısmı da, altına başka isimler yazılarak kullanılmaya başlandı... en son, ismini vermeyeceğim bir hastahanede çalışan doktor, şiirlerimin neredeyse yüzde 90'ını araklayıp, altına da kendi ismini yazıp, kendine ait bir de sayfa açmıştı... uzun uğraşlar sonucunda, sayfayı kapattırdım. dava açsan olmayacak...

bursa'dan gelen neyzen dostlarımı gezdirirken, küçük ayasofya'nın orada oyma kabartma ve yakma eserler yapan bir sanatçı "hemşerime" götürüp, çalışmalarını göstermek istedim... neyse, arkadaşları oraya götürdüm. arkadaşlardan birisi dedi ki; mustafa bey, şuradaki tablo, sizin değil mi? dedi.... baktım hakikaten benim çalışmam... yakma tekniği ile tablo yapılıp duvara asılmış.

usta'ya döndüm, usta bunu nereden aldın? satıyor musun? diye sordum. vallahi internetten buldum kullandım... dedi. peki usta, seni hemşerimsin ve sanatına saygı duyduğum için arkadaşlarımı seninle tanıştırmaya getirdim. şimdi sana sormak istiyorum: bu eserin altında isim yazıyor muydu yazmıyor muydu? dedim. hatırlamıyorum... dedi. Ben de, bu eser mustafa nazif'e ait. tanıyor musun onu kimdir? dedim... (o zamana kadar hiç ismimizle hitap etmediğimiz için ismimi bilmiyordu). hayır tanımıyorum dedi. Mustafa nazif benim... dedim...

kızardı, renkten renge girdi... hemşerim özür dilerim... dedi... abicim benden niye özür diliyorsun, sanatından özür dile... dedim. bunu kaç liraya satıyorsun? dedim. 150 liraya satıyorum dedi... usta, ben bunu ..... rakama bile satmadım, sen bu eseri öldürmüş gitmişsin hepten dedim...

en son benimle yapılan röportaja konu olan "mevlevi-sufi" çalışmamı (yukarıda bahsi geçen çalışma yani) facebookta bir vatandaş altına kendi ismini yazarak kullanmıştı. beni tanıyanlar haberdar etti sağolsunlar. çocukla kontağa geçtim...

ben bunu parasını verdirip çizdim, tabii ki altına ismimi yazacağım! dedi...
nasıl olur, kime çizdirdin? bana telefonunu ver bakalım dedim... korktu, vermedi.
sen ve bunu çizen kişi de aynı oranda suçlusunuz bu konumda en kısa zamanda kaldırmanı bekliyorum yayından.... o arkadaşa da söyle bir daha böyle şeylere tevessül etmesin dedim... dedim demesine ama yine de hayli uğraştırmıştı beni... tabii, içimden bir ses de acıma aç davanı diyor ama işte...

bu arada bir arkadaş 5D mark II almış ama adam olamamış yazmış. dostum, adam olmak 5D mark II ile mi oluyor? adam olsun, hamal olsun, adam olsun ayakkabı boyacısı olsun... ama adam gibi adam olsun... gerisi hikaye...

dünyanın bir ucundan, şu fotoğrafınızı kullanabilir miyiz? diye mail atan arkadaşlar acaba aptal mı?...

bu tip işlere insan üzülüyor tabii ama gözle görülebilir bir şey var ki, bu tip yalancıların mumu yatsıya kadar bile yanmıyor...

artı olarak androidde bir program kullanıyorum. image search'de zaman zaman bana faydalı oluyor programın sonuçları yüzde 70-80 başarı düzeyinde... aramak istediğiniz imajın fotoğrafını çekiyorsunuz internet üzerinde arama yapıyor... ben 8 fotoğraf denedim, 5'ini buldu.

daha önceden böyle bir site açılmıştı... ben bir süre kullandım 4-5 ay kadar sonar site kapatıldı... aklıma google'ın siteyi satın almış olacağı fikri geldi

bu konularda çok araştırma yaptığım için, bilgi sahibi olmayan arkadaşlara bazı bilgiler vermek isterim bu arada:

telif hakları yasası "eserin alenen yalınlanmış olmasını" geçer kural olarak kabul eder. yani her eseri onaylatmak durumunda değil sanatçı. örneğin burada yayınlanmışsa o eser, eser sahibi her türlü hak iddia edebilir. ispat konusu da zaten mahkeme zamanına kalıyor.

yine yasaya göre, eğer herhangi bir eser basılmışsa, basan matbaa, tasarımcısı, yayıncısı ve yazarına kadar dava açma hakkına sahiptir eser sahibi...

telif hakları yasası, eserin genel görünümüne, bütününe bakar. yani eserde yapılmış herhangi bir değişiklik, vektörel bazlı bir çalışma ise, bazı yerlerinin silinmiş olması vesair konularla ilgilenmez. şematik olarak bütünlüğüne bakar ve kararını ona göre verir. Fotoğrafta da aynı şey geçerli... fotoğrafın blur yapılması vesair hiç bir şeyi değiştirmiyor... fotoğraftan herhangi bir objenin çıkartılmış olması da bir şeyi değiştirmiyor... yasa yine aynı usulde çalışmaya devam ediyor.

yurtdışında yaşayan çok arkadaşım ve sanatçı dostum var. avrupada bu işler öyle kolay olmuyor. insanlar eğer bir broşürde toplu iğne fotoğrafı kullanacaksa ya stoktan satın alıyor, ya da fotoğrafçıya çektiriyor. bir tanıdığım bana bir broşürünü yaptırmak istemişti, bundan yıllar önce broşüründe kullanmış olduğu bir fotoğraftan ötürü 15000 euro para cezası ödemiş... bu yüzden yaptığı iş ne olursa olsun en küçüğünden en büyüğüne her şeyin orjinalini satın alıyormuş artık...

türkiyede te'lif hakları yasası var, işleyişi biraz yavaş ama sonuçta elle tutulur bir yasamız var...

ben bu konularda biraz tembelim... ama faydalanmak gerek...

selamlar.

bu arada songül hanım 20 kez söylenmiş 21 olsun: siz neden özür diliyorsunuz ki? : ))